Sessiz kitap kulübü (İngilizcede silent book club), herkesin kendi kitabını getirdiği düzenli bir buluşma. Başta kısa bir sohbet, ardından bir saat kadar sessiz okuma, sonra da isteyenler için biraz daha muhabbet. Kimse aynı kitabı okumak zorunda değil, kimse bir şey bitirmek zorunda değil, kimse konuşmak zorunda değil. Biçim 2010'ların başında San Francisco'da birkaç arkadaşın arasında doğdu; bugün pek çok şehirde kafelerde, kütüphanelerde ve kitapçılarda gayriresmî olarak yapılıyor.
Kısaca: evde kanepede kitap okumak gibi, tek farkla — aynısını yapan insanlarla dolu bir odadasın ve bu, okumaya devam etmeyi şaşırtıcı ölçüde kolaylaştırıyor.
Bir buluşma nasıl geçer?
- Gelip yerleşmek (15–20 dakika). Çaylar söylenir, selamlaşılır, çoğu kişi ne getirdiğini söyler. Arkadaşlıklar genelde burada başlar.
- Sessiz okuma (yaklaşık bir saat). Telefonlar kaldırılır, herkes okur. Kimse kaç sayfa okuduğuna bakmaz.
- İsteğe bağlı sohbet. Kimi hemen kalkar, kimi kalıp okuduklarını ya da kitapla hiç ilgisi olmayan şeyleri konuşur.
Bütün yapı bu. Bazı gruplar başa küçük bir tur ekliyor: herkes kitabı hakkında tek bir cümle söylüyor. Bu tur aynı zamanda bir öneri listesine dönüşüyor.
Diğer kulüpler dağılırken bu neden tutuyor?
Klasik kitap kulübü tek bir kitapta anlaşıp onu tartışmayı ister; nasıl işlediğini ve nerede tıkandığını kitap kulübü nedir, nasıl işler yazısında anlattık. Sessiz kitap kulübü başka bir sorunu çözüyor. Pek çok yetişkinin okumak istediği kitap eksik değil; eksik olan, başka hiçbir şeyin onu çekiştirmediği bir saat. Herkesin okuduğu bir odada oturmak o saati yaratıyor — tek başına spor yapmaktansa bir derse gitmenin kolay olması gibi.
Çekingen ya da kitap tartışmalarından çekinen biri için de rahat bir biçim. Aylarca gelip selamdan başka bir şey söylemeyebilirsin, kimse yadırgamaz. Ortak kitap olmadığı için de romantik kurgu, tarih, manga ve felsefe okuyanlar aynı masada oturabiliyor.
Nasıl kurulur?
- Sessiz, uzun masalı bir yer seç. Hafta içi akşam sakin bir kafe, kütüphanenin toplantı odası, bir kitapçının arka tarafı. Önce sahibine sor; sakin oturup çay içen bir gruptan memnun olan çok.
- Sabit bir düzen koy. Aynı gün, aynı saat; iki haftada ya da ayda bir. Düzenlilik kalabalıktan daha önemli; insanlar aklında tutabildiği şeye geri gelir.
- Üç kuralı yaz. İstediğin kitabı getir. Okuma süresinde telefon kenarda. Konuşmak isteğe bağlı. Davete ekle ki yeni gelen ne bekleyeceğini bilsin.
- Küçük başla. Üç dört kişi gerçek bir buluşmadır; sessizlik küçük grupta daha da iyi işler.
- Sohbet kısmını serbest bırak. Soru listesiyle tartışmaya çevirme; o başka bir kulüp türü.
Çevrimiçi de olur
Aynı fikir uzaktan da işliyor: herkesin kamerasını açıp sesini kapattığı ve bir saat okuduğu bir görüntülü arama, ya da başta ne okuduğunu yazıp sonda kısaca haber verilen bir sohbet odası. Şehirden uzak yaşayanlara ya da akşam evden çıkamayanlara uygun. Çevrimiçi gruplar için pratik notlar: online kitap kulübü nasıl kurulur.
Sık sorulanlar
"Yabancıların önünde okumak garip olmaz mı?" İlk beş dakika olur. Sonra oda arka plana çekiliyor ve ilk kez gelenlerin çoğu ne kadar çok okuduğuna şaşırıyor.
"Ben yalnızca telefondan okuyorum." Sayılır; o bir saat bildirimleri kapat yeter. Telefon seni başka uygulamalara çekiyorsa telefonda dikkat dağılmadan okumak yazısındaki öneriler işe yarar.
"Sonra kimse benimle konuşmazsa?" "Ne okuyorsun?" dünyanın en kolay açılış cümlesi ve o odada herkesin bir cevabı var.
İnsanlar ne kazanıyor?
Açık kazanç okuma zamanı. Daha az fark edileni alışkanlık: iki haftada bir perşembe akşamı bir saat okuyacağını bilmek, haftanın geri kalanına da sızıyor. Asıl hedefin buysa: okuma alışkanlığı nasıl kazanılır.
Arwy'yi biz yapıyoruz: okurların herkese açık kütüphaneler tuttuğu, birbirini takip ettiği ve sohbet odalarında konuştuğu bir uygulama — sessiz kitap kulübünün buluşmalar arasında haberleşmesi için uygun bir yer. Android'de ve tarayıcıda çalışıyor; iOS uygulamamız henüz yok.
Okuduklarını sonra konuşabileceğin bir yer ister misin? Arwy Google Play'de.